27  H. Elisabeth van Thüringen en H. Barbara
 
 
Rozet. De Toren van de H. Barbara en twee palmtakken. Versiering
De toren verwijst naar de opsluiting van de H. Barbara in een toren. De drie vensters erin naar de H. Drie-eenheid. De palmtakken verwijzen naar het martelaarschap.

# Centraal staat de Toren van de H. Barbara met drie vensters. Ervoor en erachter twee palmtakken, gekruist. Het geheel is met een witte sierrand omgeven. De vijf passen eromheen bevatten ieder een witte bloem.
 
 
H. Elisabeth
De H. Elisabeth van Thüringen (Sárospatak, Hongarije 1207 - Marburg 1231), ook wel Elisabeth van Hongarije of Elisabeth van Hessen genaamd, was de dochter van koning Andreas II van Hongarije. Nadat voor haar al op vierjarige leeftijd een huwelijk was geregeld verhuisde ze kort erna naar het kasteel Wartburg bij Eisenach, waar ze opgroeide bij haar toekomstige schoonfamilie. Ze huwde in 1221 Ludwig IV, landgraaf van Thüringen. In een gelukkig huwelijk kregen zij drie kinderen.
In 1223 maakte ze kennis met leden van de jonge kloosterorde van de H. Franciscus en hun ideaal van armoede. Van toen af zette zij zich in voor de armen door regelmatig brood en andere levensmiddelen uit te delen.
In 1227 werd ze weduwe toen haar man in Otranto (It.), kort voor zijn inscheping voor een kruistocht naar het Heilige Land, aan de pest overleed. Na de dood van haar man trad ze in 1229 toe tot de reguliere Derde orde van Sint Franciscus en ging in Marburg wonen. Later stichtte ze ook nog een hospitaal. Ze stierf in 1231, nog maar 24 jaar, in Marburg tijdens het verzorgen van zieken en armen door een al te strenge ascese. Al in 1235 werd ze heilig verklaard.
In een wonderverhaal over Elisabeth wordt verteld, dat zij tijdens de grote hongersnood van 1226 de armen bijstond door brood uit te delen, waar haar man Ludwig en vooral diens moeder op tegen waren. Wanneer Ludwig haar tegenkomt wanneer ze onderweg is naar de armen, ondervraagt hij haar en dwingt haar haar schort te openen, omdat hij vermoedt dat ze er broden in verborgen houdt. Zij doet dat en dan ziet hij dat deze gevuld is met rozen in plaats van broden. Elisabeth is daarom de patroon van de armen en behoeftigen geworden. Dit wonderverhaal wil zo aantonen, dat degene die goed doet door God beschermd wordt.
Feestdag: 19 november. Sinds de liturgievernieuwing na het Tweede Vaticaanse Concilie is haar gedachtenis in de herziene Nederlandse heiligenkalender van het Romeins missaal (1969): 17 november.

# Elizabeth van Thüringen, met nimbus, staat afgebeeld als een gekroonde vorstin in rijke kledij. Op haar hoofd, bedekt met een witte hoofddoek, draagt ze een kroon. Ze draagt een rode mantel met een goudkleurige zoom, bijeengehouden met een sierspeld. Daaronder een blauw bovenstuk met een bordeauxrode rok die met een blauwe zoom is versierd. Daaronder een geel bovenkleed. Aan haar voeten draagt ze lichtblauwe muiltjes. Met beide handen houdt ze haar schort vast, waarin een groot aantal bolrozen zichtbaar is. Ze staat tegen een bruine achtergrond met florale motieven. Boven haar hoofd is tegen een blauwe achtergrond met bladmotieven een sterretje aangebracht.
Opmerking.
- In Veghel was op voorstel van pastoor F. Clercx door een aantal vooraanstaande katholieke vrouwen de Vereniging van de H. Elisabeth, afdeling Veghel opgericht. De vereniging is kerkelijk goedgekeurd door de bisschop van Den Bosch op 11 februari 1880. Deze vereniging steunde arme rooms-katholieke zieken en kraamvrouwen.
- De Elisabethsvloed, een zware storm in de nacht van 18-19 november 1421 waarbij de Biesbosch ontstond, is naar haar feestdag genoemd.
- Op het kasteel Wartburg bij Eisenach zocht bijna drie eeuwen later Maarten Luther een veilig heenkomen en terwijl hij daar incognito verbleef, in 1521/1522, vertaalde hij er het Nieuwe Testament in het Duits.
 
 
H. Barbara
De H. Barbara (Nicomedia, nu Izmit, Turkije, geboortejaar onbekend - Nicomedia 306 (onzeker)). Van haar leven is weinig met zekerheid bekend. Wat we weten is slechts legendarisch. Zij bekeerde zich, vermoedelijk geleid door Origines, tot het christendom en bleef maagd. Ze zou door haar vader, een man van aanzien, in een toren zijn opgesloten om haar te beschermen tegen invloeden van buiten. Toen wilde ze drie vensters in die toren, als een teken van de Drie-eenheid. Toen haar vader ontdekte dat zij zich had bekeerd, folterde hij haar om haar afvallig te doen worden. Wanneer zij volhardt in het geloof, onthoofdt hij haar eigenhandig met een zwaard, waarna hijzelf prompt door een bliksemschicht dodelijk getroffen wordt.
Ze is de patroonheilige van o.a. architecten en tunnelbouwers, van mijnwerkers en klokkengieters. Daarnaast roept men haar aan tegen een plotselinge dood, om te voorkomen dat men zonder de laatste sacramenten (het zijn er drie: zalving, biecht en H. Communie) zou sterven.
Feestdag: 4 december. Bij de liturgievernieuwing na Vaticanum II is haar gedachtenis in de herziene Nederlandse heiligenkalender van het Romeins missaal (1969) niet meer opgenomen in de Romeinse heiligenkalender. Vanaf 2001 weer wel.

# De H. Barbara, met nimbus, staat afgebeeld in rijke kledij met lang loshangend haar en een kroon op het hoofd. Ze draagt een okergele mantel, met een sierrand. Daaronder een rood bovenkleed met een groen tussenstuk ter hoogte van haar borst. Om haar hals een dubbel kralensnoer. In haar rechterhand houdt zij een zwaard, het wapen waarmee ze gedood werd, en een palmtak, ten teken van haar martelaarschap. In haar linkerhand draagt ze op een rood boek een toren. De toren verwijst naar haar gevangenschap; het boek naar het evangelieboek, symbool voor haar bekering. Haar voeten zijn gestoken in witte muiltjes. Ze staat tegen een bruine achtergrond met florale motieven. Boven haar hoofd tegen een blauwe achtergrond met bladmotieven is een sterretje aangebracht.
 
 
# Tegen een blauwe achtergrond met gotische elementen staan links en rechts van de montant twee rode rozen. Voor de bloemen staan twee tekststroken, als een banderol door een diagonale band met elkaar verbonden. Op de stroken staan de aanroepingen tot de heilige vrouwen, die zijn afgebeeld in het raamdeel erboven.
Sancta Elisabeth ora pro nobis - Heilige Elisabeth, bid voor ons
Sancta Barbara ora pro nobis - Heilige Barbara, bid voor ons
 
© Foto’s Henk van der Voort - Tekst Wim van Stiphout
 
TERUG VENSTER 27 VENSTER 28