1.
 

Twee cijnzen aan de heer van Helmond worden hier in samenhang besproken:

Hm 22 (oude nummering) was een cijns van 13 oude penningen. Deze cijns gaat op in Hm-155 (nieuwe nummering)

Hm-144 (oude nummering) was een cijns van 11 oude penningen. Deze cijns werd in 1422 gesplitst. Een deel ging op in Hm-155 (nieuwe nummering) en een deel in Hm-200 (nieuwe nummering).

De opeenvolgende cijnsbetalers tussen 1406 en 1542 zijn in onderstaande tabellen gegeven.

 

Cijnsbetalers:	Transactie en datum:
Hm-22 (1406): 13 oude penningen uit een stuk grond genaamd Langhen Acker	Hm-155 Frankevoort nrs. 4 + 7
De weduwe van Jacobus, zoon van Ludolphus van Zitart met haar kinderen	Vermeld in 1406
Ancelius, zoon van Denekinus, zoon van Nesen	Verwerving in 1407
De weduwe van Ancelius, zoon van Denekinus, zoon van Nesen met haar 6 kinderen	Vererving in 1407-1420
Johannes, Aleydis en Katharina, kinderen van Ancelius, zoon van Denekinus, zoon van Nesen	Vererving in 1407-1420
Wauterus, zoon van Wauterus van den Pals	Verwerving in 1420, vermeld in 1447
De weduwe van Wauterus, zoon van Wauterus van den Pals met haar 5 kinderen	Vererving in 1447-1465
Wolterus, zoon van Wauterus, zoon van Wauterus van den Pals	Vererving in 1465-1498
De 2 kinderen van Wolterus, zoon van Wauterus, zoon van Wauterus van den Pals	Vererving in 1465-1498
Mathias, zoon van Johannes Fredericus en Johannes	Verwerving na 1507
Johannes, zoon van Arnoldus van Helvoirt	Verwerving na 1507

 

Cijnsbetalers:	Transactie en datum:
Hm-144 (oud) (1406): 11 oude penningen uit het erfgoed van Peterus, zoon van Zegerus, eertijds van zijn vader
Peterus, zoon van Zegerus	Vermeld voor 1406
Arnoldus, zoon van Zegerus, zoon van Gyntaes	Vermeld in 1406 en in 1421
In 1422 wordt de cijns in 2 delen gesplitst.
Hm-144.1 (oud) (1422): 8 oude penningen en 3 oude oort	Hm-155 (nieuw) Frankevoort nrs. 4 + 7
Waltherus, zoon van Walterus van den Pals	Verwerving in 1422, vermeld in 1447
De weduwe van Waltherus, zoon van Walterus van den Pals met haar 5 kinderen	Vererving in 1447-1465, vermeld in 1465
Wolterus, zoon van Waltherus, zoon van Walterus van den Pals	Verwerving in 2465-1498
De 2 kinderen van Wolterus, zoon van Waltherus, zoon van Walterus van den Pals	Vererving in 2465-1498, vermeld in1 507
Mathias, zoon van Johannes Fredericus en Johannes, zoon van Arnoldus van Helvoirt	Verwerving na 1507
Hm-144.2 (oud) (1422): 2 oude penningen en 1 oude oort	Hm-200 (nieuw) Nederboekt nr. 15
Zegerus, zoon van Bela	Verwerving in 1422, vermeld in 1447
De weduwe van Zegerus, zoon van Bela met haar 5 kinderen	Vererving in 1447-1465
Aleydis en Hillegondis, kinderen van Zegerus, zoon van Bela	Vererving in 1447-1465
Henricus, zoon van Nucolaus, zoon van Lambertus	Vererving in 1447-1465
Johannes, zoon van Arnoldus, genaamd Goedekinus	Vererving in 1447-1465
Johannes, zoon van Theodoricus van den Broek (de Palude)	Vererving in 1447-1465
De 2 kinderen uit het eerste huwelijk van Johannes, zoon van Theodoricus van den Broek (de Palude) en de weduwe met haar 2 kinderen uit het laatste huwelijk	Vererving in 1447-1465
Theodorius en Wilhelmus, kinderen uit het eerste huwelijk van Johannes, zoon van Theodoricus van den Broek (de Palude)	Vermeld in 1507
Egidus, de zoon	Verwerving na 1507

In deze reconstructie gaan we er van uit dat Hm-22 (oud), 13 oude penningen uit de Langhen, Acker, eertijds verbonden was aan Franckevoort, nrs. 4 + 7. Ook Hm-144 (oud) plaatsen we op of nabij deze percelen.


2
Hm-154 (oude nummering) bestond in 1406 uit 2 cijnzen; een cijns van 12 oude penningen en 2 nieuwe penningen uit het erfgoed van wijlen Arnoldus van Beke, en een cijns van 18 nieuwe penningen uit de Davelaerse Hoef (ex manso de Davelaers). In 1436 werd deze cijns in zes verschillende delen gesplitst. Een cijns verhuisde naar Zondveld, de andere vijf rustte in de achttiende eeuw op percelen op Beukelaar en Frankevoort.

Cijnzen verhuisden bij verdelingen soms van het ene naar het andere perceel. In overweging nemend dat de boeren hun grond veelal kort bij huis hadden liggen, verhuisden de meeste cijnzen niet ver weg. Als we dat in overweging nemen, dan mogen we aannemen dat de cijnzen oorspronkelijk op op het Havelt thuis hoorden. In deze reconstructie plaatsen we de cijns uit de Davelaerse Hoef (18 nieuwe penningen) in Frankevoort en de andere cijns (12 oude penningen en 2 nieuwe penningen) aan de overkant van de weg in de Stad.

De opeenvolgende cijnsbetalers tussen 1406 en 1542 zijn in onderstaande tabel gegeven. 

 

Cijnsbetalers:	Transactie en datum:
Hm-154 (1406): 12 oude penningen en 2 nieuwe penningen uit het erfgoed van wijlen Arnoldus van Beke en zijn vrouw Katharina 18 nieuwe penningen uit de Davelaerse Hoef (ex manso de Davelaers), eertijds van Ancelinus, zoon van Johannes de Vriese (Frisonis)
Rudolphus, zoon van Hermanus, genaamd Verdonc	Vermeld in 1406 en in 1421
In 1436 werd de cijns in 6 gelijke delen gesplitst.
Hm-154.1 (1436): 2 oude penningen en 3 1/3 nieuwe penningen  (omgerekend: 0-1-0)	Hm-69 (nieuw) Frankevoort 17
Arnoldus, zoon van Henricus van Rullen	Verwerving in 1436, vermeld in 1465
De kinderen van Arnoldus, zoon van Henricus van Rullen	Verwerving in 1465-1498
Henricus, zoon van Georgius, zoon van Gijben	Verwerving in 1465-1498, vermeld in 1507
De Heilige Geest van den Bosch Sterfeljke laten: - Johannes Knipaert - Johannes, zoon van Johannes van Erp	Verwerving na 1507
Hm-154.2 (1436): 2 oude penningen en 3 1/3 nieuwe penningen (omgerekend: 0-1-0)	Hm-212 (nieuw) Beukelaar 13 en 17
Gerardus Johannes Henricuss	Verwerving in 1436, vermeld in 1465
De weduwe van Gerardus Johannes Henricuss	Vererving in 1447-2465
Wolterus, zoon van Arnoldus Henricus	Verwerving in 1465-1498
Vriso, zoon van Lambertus genoemd Baeten	Verwerving in 1465-1498, vermeld in 1507
Catharina, dochter vam Vriso, zoon van Lambertus genoemd Baeten	Verwerving na 1507
Henricus Vriesen Lamberts	Verwerving na 1507
De weduwe van Henricus Vriesen Lamberts	Verwerving na 1507
Hm-154.3 (1436): 2 oude penningen en 3 1/3 nieuwe penningen (omgerekend: 0-1-0)	Hm-43 en Hm-129 (nieuw) Beukelaar 7 en 14
Henricus Rodulphus Verdonc	Verwerving in 1436, vermeld in 1447
Egidius, zoon van Wilhelmus van Ham	Verwerving in 1447-1465
Tussen 1446 en 1465 wordt Hm-154.3 in 2 delen gesplitst.
Hm-154.3.1 (1447-1465): 2 oude penningen en 1 1/3 nieuwe penning	Hm-129 (nieuw) Beukelaar 7 en 14
Egidius, zoon van Wilhelmus van Ham	Vermeld in 1447-1465
De 6 kinderen van Egidius, zoon van Wilhelmus van Ham	Vererving in 1465-1498. vermeld in 1498
Johannes, zoon van Fredericus de jonge	Verwerving na 1507
De weduwe van Johannes, zoon van Fredericus de jonge	Verwerving na 1507
Hm-154.3.2 (1447-1465): 2 oude penningen	Hm-43 (nieuw) Beukelaar 7 en 14
Wolterus, zoon van Johannes Wolterus	Verwerving in 1447-1465
Johannes, zoon van wijlen Johannes Roverus Thuyfhuyse	Verwerving in 1447-1465
Nicholaus, zoon van Heymericus, schoonzoon van Johannes, zoon van wijlen Johannes Roverus Thuyfhuyse	Verwerving in 1465-1498
Yda, weduwe van Nicholaus, zoon van Heymericus, met een kind	Vererving in 1498-1507
Jutta, dochter van Nicholaus Heymericus, vrouw van Cornelis van Hoesden	Vererving in 1498-1507
Heer Johannes van der Straten, als sterfelijk laat van het altaar van St. Katherina in de kerk van Vechel	Vererving in 1498-1507, vermeld in 1507
Johannes, zoon van Ludovicus Henricuss	Verwerving na 1507
Hm-154.4 (1436): 2 oude penningen en 3 1/3 nieuwe penningen (omgerekend: 0-1-0)	Hm-132 (nieuw) Frankevoort 10
Henricus, zoon van Henricuss, schoonzoon van Rudolphus Verdonc	Verwerving in 1436, vermeld in 1465
De weduwe van Henricus, zoon van Henricuss, met haar 6 kinderen	Vererving in 1447-1465
Henricus, zoon van Rodolphus Verdonc	Verwerving in 1447-1465, vermeld in 1465
De 6 kinderen van Henricus, zoon van Rodolphus Verdonc en Arnoldus, zoon van Roverus Zegerus	Verwerving in 1465-1498, vermeld in 1498
Gerardus Rodolphus, zoon van Gerardus Johannes	Verwerving in 1498-1507
De weduwe van Gerardus Rodolphus, zoon van Gerardus Johannes	Vererving na 1507
Johannes, zoon van Petrus Theodoricus	Vewrerving na 1507
Hm-154.5 (1436): 2 oude penningen en 3 1/3 nieuwe penningen (omgerekend: 0-1-0)	Hm-215 (nieuw) Zondveld
Hermanus, zoon van Rodulphus Verdonc	Verwerving in 1436, vermeld in 1447
Rodolphus, zoon van Hermanus, zoon van Rodulphus Verdonc	Verwerving in 1447-1465
Theodoricus, zoon van wijlen Arnoldus Houbrakens	Verwerving in 1447-1465
Wilhelmus, zoon van wijlen Arnoldus Houbrakens	Verwerving in 1465-1507, vermeld in 1507
Johannes Schoenmakers (Calcifes) met 4 kinderen	Verwerving na 1507
Hm-154.6 (1436): 2 oude penningen en 3 1/3 nieuwe penningen (omgerekend: 0-1-0)	Hm-43 (nieuw) Beukelaar 7 en 14
Rodolpus, zoon van Rodolphus Verdonc	Verwerving in 1436, vermeld in 1447
Wolterus, zoon van Johannes Wolterus	Verwerving in 1447-1465
Johannes, zoon van wijlen Johannes Roverus van Thuyfthuyse	Verwerving in 1447-1465
Nicholaus, zoon van Heymericus, schoonzoon van Johannes, zoon van wijlen Johannes Roverus Thuyfhuyse	Verwerving in 1465-1498
Yda, weduwe van Nicholaus, zoon van Heymericus, met een kind	Vererving in 1498-1507
Jutta, dochter van Nicholaus Heymericus, vrouw van Cornelis van Hoesden	Vererving in 1498-1507
Heer Johannes van der Straten, als sterfelijk laat van het altaar van St. Katherina in de kerk van Vechel	Vererving in 1498-1507, vermeld in 1507
Johannes, zoon van Ludovicus Henricuss	Verwerving na 1507

3.

De cijns aan de heer van Helmond Hm-145 (oude nummering) was later deel van cijns Hm-132 (nieuwe nummering) en verbonden aan perceel Frankevoort 10. Het ging om een relatief klein uitgegeven perceel, groot 3/4 lopens.

De opeenvolgende cijnsbetalers tussen 1406 en 1542 zijn in onderstaande tabel gegeven. 

 

Cijnsbetalers:	Transactie en datum:
Hm-145 (1406): 3 oude oort uit het erfgoed van Gerardus van Vrankevort
Gerardus van Vrankevort	Vermeld voor 1406
De weduwe van Everardus, zoon van Leunculus	Vermeld in 1406
Petrus, zoon van Hermanus van Bystervelt	Verwerving in 1406-1421 , vermeld in 1421
Daniel, zoon van Wilhelmus	Verwerving in 1421-1447, vermeld in 1447
In 1455 wordt de cijns in 2 delen gesplitst.
Hm-145.1 (1455): 1 oude oort
Johannes, genaamd van der Steen, schoonzoon van wijlen Danielis, zoon van Wilhelmus	Verwerving in 1455
Henricus, zoon van Rodolphus, genaamd Verdonc	Verwerving in 1455-1465, vermeld in 1465
De 6 kinderen van Henricus, zoon van Rodolphus Verdonc, en Arnoldus, zoon van Roverus Zegerus	Verwerving in 1465-1498, vermeld in 1498
Gerardus Rodolphus, zoon van Gerardus Johannes	Verwerving in 1498-1507
De weduwe van Gerardus Rodolphus, zoon van Gerardus Johannes	Vererving na 1507
Johannes, zoon van Petrus Theodoricus	Vewrerving na 1507
Hm-145.2 (1455): 2 oude oort
Gerardus, zoon van Danielis, zoon van Wilhelmus, en Daniel, zoon van wijlen Johannes van Havelt, schoonzoon van Danielis, zoon van Wilhelmus	Verwerving in 1455
Henricus, zoon van Rodulphus	Verwerving in 1559, vermeld in 1465
Hm-145.1 + Hm-145.2: 3 oude oort	Hm-132 (nieuw) Frankevoort 10
De 6 kinderen van Henricus, zoon van Rodolphus Verdonc en Arnoldus, zoon van Roverus Zegerus	Verwerving in 1465-1498, vermeld in 1498
Gerardus Rodolphus, zoon van Gerardus Johannes	Verwerving in 1498-1507
De weduwe van Gerardus Rodolphus, zoon van Gerardus Johannes	Vererving na 1507
Johannes, zoon van Petrus Theodoricus	Vewrerving na 1507

4.

Een deel van Hm-146 (oud) was later deel van cijns Hm-132 (nieuwe nummering) en verbonden aan perceel Frankevoort 10. Een deel rustte in de achttiende eeuw op percelen elders. In deze reconstructie nemen we aan dat heel cijns Hm-146 (oud) eertijds op Frankenvoort 10 rustte. Het betreft een uitgegeven perceel van ongeveer 80 roeden.

De opeenvolgende cijnsbetalers tussen 1406 en 1542 zijn in onderstaande tabel gegeven. 

 

Cijnsbetalers:	Transactie en datum:
Hm-146 (1406): 1 oude penning en 1 oude oort en 1 nieuwe obol uit het erfgoed van Johannes van Vrankevort
Johannes van Vranckevoert	Vermeld voor 1406
De weduwe en kinderen van Johannes van Vranckevoert	Vermeld in 1406
De cijns werd in 1411 in 3 delen gesplitst.
Hm-146.1: 1 oude obol en 1 nieuwe obol	Hm-132 (nieuw) Frankevoort 10
Johannes, zoon van Henricus Colen	Verwerving in 1411, vermeld in 1465
Arnoldus, zoon van Henricus Roefus	Verwerving in 1465-1498
De 6 kinderen van Arnoldus, zoon van Henricus Roefus	Verwerving in 1465-1498, vermeld in 1498
Gerardus Rodulphus, zoon van Gerardus Johannes	Verwerving in 1498-1507
De weduwe van Gerardus Rodulphus, zoon van Gerardus Johannes, met 2 kinderen	Vererving na 1507
Maria, dochter van Gerardus Rodulphus	Vererving na 1507
Johannes, zoon van Petrus Theodoricus	Vererving na 1507
Jacobus, zoom van Franconis (Delissen?)	Vererving na 1507
Hm-146.2: 1 ½ oude oort
Arnoldus, zoon van Johannes van Vrankevoert	Verwerving in 1411, vermeld in 1421
De twee kinderen van Arnoldus, zoon van Johannes van Vrankevoert	Vererving in 1421-1447, vermeld in 1447
De cijns werd in 1454 in 2 delen gesplitst.
Hm-146.2.1: 3/4 oude oort uit een erfgoed op Vranckevort	Hm-133 (nieuw) Frankevoort 10
Zegerus, zoon van Arnoldus Zegerus	Verwerving in 1454
De weduwe van Zegerus, zoon van Arnoldus Zegerus, met haar 6 kinderen	Vererving in 1454-1465
De 2 kinderen van Henricus Zegerus, zoon van Arnoldus	Vererving in 1465-1498, vermeld in 1498
Zegerus, zoon van Henricus Zegerus	Verwerving na 1507
De 5 kinderen van Zegerus, zoon van Henricus Zegerus	Vererving na 1507
Hildegondis, dochter van Zegerus, zoon van Henricus Zegerus	Verwerving na 1507
Martinus, zoon van Zegerus	Verwerving na 1507
Gerardus, zoon van Gerardus, zoon van Gerarus	Verwerving na 1507
Elizabeth, weduwe van Gerardus, zoon van Gerardus, zoon van Gerarus, met haar 4 kinderen	Vererving na 1507
Hm-146.2.2: 3/4 oude oort	Hm-168 (nieuw) Nederboekt 15
De twee kinderen van Arnoldus, zoon van Johannes van Vrankevoert	Vererving in 1454
Henricus, zoon van Johannes, zoon van Johannes	Verwerving in 1454-1507
Mechteldis, weduwe van Wilhelmus, zoon van Godefridus van Rullen, met haar 6 kinderen, en Petrus, weduwnaar van Angela, dochter van voornoemde Wilhelmus, met zijn 4 kinderen	Vermeld in 1507
Egidius Theodoricus, zoon van Johannes	Verwerving na 1507
Hm-146.3: 1 ½ oude oort	Hm-205 (nieuw)
Bruystinus, zoon van Johannes van Frankevoert	Verwerving in 1411
Deze cijns wordt verder steeds samen met Hm-150 beschreven. Zie de toelichting op de uitgiften bij deel Stad.

5.

De cijns aan de heer van Helmond Hm-151 (oude nummering) van 21 oude penningen gaat over in Hm-199 (nieuwe nummering) en rustte op de Bossche Heilige-Geest Hoeve. De cijns is nooit gesplitst en er zijn - mede gezien de plaatsaanduiding Davelaerse Hoef - geen redenen om aan te nemen dat de cijns verhuisd is.

De opeenvolgende cijnsbetalers tussen 1406 en 1542 zijn in onderstaande tabel gegeven. 

 

Cijnsbetalers:	Transactie en datum:
Hm-151 (1406): 21 oude penningen uit de Davelaerse Hoef (ex manso de Davelaer) (omgerekend 0-4-6)
Egidius gnaamd de Vriese (Friso) Vermeld in 1406	Vermeld in 1406
Godefridus, natuurlijke zoon van Arnoldus van Erpe	Verwerving omstreeks 1406, vermeld in 1447
Wilhelmus, zoon van wijlen Lambertus van den Vorstenbosch	Verwerving in 1447-1465
Theodoricus, zoon van Johannes Henricus Henricuss	Verwerving in 1465-1507
De Heilige Geest in den Bosch	Verwerving in 1465-1507

6.

Johannes van Daverlaer kocht tussen 1314 en 1340 1 bunder van de gemene gronden. Het perceel werd belast met een cijns van 2 hoenderen te betalen aan de hertog van Brabant. (Nummer Hg-10). Hij werd tussen 1314 en 1340 als cijnsbetaler opgevolgd door Arnoldus, zoon van Friese (Frisonis).

Tussen 1353 en 1380 werd de cijns in twee delen gesplitst (belast met een cijns van 1 hoen, omgerekend 0-5-0, elk). Een helft rustte later op perceel nr. 17 en werd later deel van de Bossche Heilige Geest Hoeve (nummer Hg-10.1). De andere helft rustte later op het aangrenzende perceel nr. 19 (nummer Hg-10.2).

7.
De cijns aan de heer van Helmond Hm-162 (oude nummering) krijgt in de zestiende eeuw nummer Hm-6. Het cijnsbedrag was 18 nieuwe penningen. Omgerekend volgens de gebruikelijke norm was het in 1190-1314 uitgegeven perceel 1  1/2 bunder groot. De cijnsbetalers vanaf de tweede helft van de veertiende eeuw komen overeen met Hg-10.2, perceel nr. 19. Er is geen reden om aan te nemen dat deze cijns tot 1768 ooit verhuisd is. In 1768 verhuisde de cijns naar Hoge Akker op Beukelaar, perceel nrs. 3 + 10.


 

8.

Reconstructie

We koppelden de volgende cijnzen aan de heer van Helmond en de hertog van Brabant aan percelen in het hier besproken deel Beukelaar.

Het oppervlakte van deel Frankevoort (zonder de nieuwe uitgiften) was volgens het maatboek van 1792 9 bunder + 5 lopens groot. In deze reconstructie gaan we er van uit dat genoemde cijnzen deel Frankevoort geheel afdekten.